Tienvingersysteem leren: zo leert je kind typen met tien vingers
Het tienvingersysteem leren lukt de meeste kinderen van 8 tot 14 jaar prima, als ze het in de goede volgorde doen en kort maar vaak oefenen. Hier lees je wat het tienvingersysteem precies is, welke vinger welke toets doet, in welke stappen je kind het leert en wat jij als ouder kunt doen.
Wat is het tienvingersysteem?
Bij het tienvingersysteem typ je met alle tien vingers, en heeft elke vinger zijn eigen toetsen. Je kijkt naar het scherm, niet naar het toetsenbord. Daarom heet het ook blind typen: het is dezelfde vaardigheid onder een andere naam.
Het verschil met zoeken met twee vingers is groot. Wie zoekt, moet bij elke letter kijken waar hij staat en verliest steeds de draad van wat hij wil schrijven. Wie het tienvingersysteem beheerst, denkt alleen nog aan de zin. Dat merkt een kind bij elk werkstuk en elke spreekbeurt, en later bij bijna alles op de middelbare school.
De vingerkaart: welke vinger doet welke toets?
Alles begint bij de thuisrij, de middelste rij letters. De linkerhand ligt op A-S-D-F, de rechterhand op J-K-L-;. De duimen rusten op de spatiebalk. Op de F en de J zitten kleine bultjes: daar horen de wijsvingers, en zo vindt je kind de thuisrij terug zonder te kijken.
Vanaf de thuisrij bedient elke vinger een schuine kolom toetsen erboven en eronder. De wijsvingers doen het meeste werk: elk heeft ook nog de kolom ernaast, naar het midden toe. Na elke aanslag gaat de vinger terug naar huis. Dit is de vingerkaart voor het gewone QWERTY-toetsenbord, dezelfde die het spel gebruikt:
| Vinger | Letters en tekens | Cijfers |
|---|---|---|
| Linkerpink | Q A Z | 1 |
| Linkerringvinger | W S X | 2 |
| Linkermiddelvinger | E D C | 3 |
| Linkerwijsvinger | R F V T G B | 4 5 |
| Rechterwijsvinger | Y H N U J M | 6 7 |
| Rechtermiddelvinger | I K , | 8 |
| Rechterringvinger | O L . | 9 |
| Rechterpink | P ; | 0 |
| Duimen | de spatiebalk |
Typt je kind op een Belgisch AZERTY-toetsenbord? Dan staan een paar letters ergens anders (de A en de Q zijn bijvoorbeeld van plek gewisseld), maar het idee is hetzelfde: elke vinger zijn eigen kolom, vanuit de thuisrij. Meer uitleg per vinger staat in Welke vinger hoort bij welke toets?
Tienvingersysteem leren in zes stappen
Kinderen leren het tienvingersysteem het makkelijkst in een vaste volgorde. Elke stap bouwt voort op de vorige; ga pas door als de vorige stap zonder kijken gaat.
- Goed zitten en de thuisrij vinden. Rechtop, voeten op de grond, polsen los boven het toetsenbord. Vingers op de thuisrij, wijsvingers op de bultjes.
- De thuisrij zelf. F en J, dan D en K, S en L, A en ;, en daarna G en H met de wijsvingers. Met alleen deze letters typ je al woordjes als dag en hal.
- De rij erboven. E, I, R, U, T en Y: de vinger reikt omhoog en komt weer terug.
- De rij eronder en de rest. N, M, O, W, C en V, daarna P, Q, B, X en Z.
- Hoofdletters en leestekens. De pink van de andere hand houdt Shift vast. Een hoofdletter F: rechterpink op Shift, linkerwijsvinger op F.
- Cijfers. De bovenste rij, met dezelfde vingers als de kolom eronder.
Dit is ook de volgorde waarin Typcoon de letters aanbiedt: één nieuwe letter tegelijk, en pas als de vorige zit.
Hoe vaak oefenen, en hoe lang duurt het?
Kort en vaak werkt het best. Tien minuten per dag is voor de meeste kinderen genoeg, en beter dan een uur in het weekend: het tienvingersysteem zit in de vingers, en dat geheugen bouw je op door herhaling. Waarom dat zo is, lees je in Typen oefenen: waarom 10 minuten per dag genoeg is.
Hoe lang het duurt, verschilt per kind en hangt vooral af van hoe regelmatig het oefent. De thuisrij zit meestal binnen een paar weken; vlot typen zonder te kijken kost een paar maanden. Een eerlijk overzicht staat in Hoe lang duurt het om te leren typen?
Wat kun je als ouder doen?
- Prijs netjes typen, niet snel typen. Snelheid komt vanzelf. Een fout die er nu in slijt, kost later moeite om af te leren.
- Let op kijken. Kijkt je kind steeds naar de toetsen, dan is de stap te groot. Terug naar de letters die wel zonder kijken gaan is geen achteruitgang.
- Kies een vast moment. Na school of voor het eten: dan hoeft er niet elke dag over onderhandeld te worden.
- Zit de eerste keer even naast je kind. Kijk of de handen goed op de thuisrij liggen en de polsen niet op de tafel hangen. Daarna kan het alleen.
- Accepteer de dip. In het begin gaat typen met tien vingers langzamer dan zoeken met twee. Dat is normaal en gaat over.
Meer praktische tips staan in Blind typen leren: 8 tips die echt werken. Het bredere verhaal, met de beste leeftijd en de keuze tussen gratis en betaald, lees je in de gids Leren typen voor kinderen.
Het tienvingersysteem leren met Typcoon
In Typcoon typt je kind een stad weer aan. Elke opdracht is een commando dat getypt moet worden, en netjes typen levert het meeste op. Op het scherm licht de volgende toets op in de kleur van de vinger die hem moet indrukken, met de naam van die vinger erbij: zo blijven de ogen op het scherm. Letters die nog lastig zijn, komen vanzelf vaker terug. Na 10 minuten zegt het spel dat je kind voor vandaag klaar is.
De thuisrij en de hele eerste wijk zijn gratis, zonder account en zonder advertenties. Hoe het spel precies lesgeeft, lees je op Over Typcoon.
▶ Begin gratis met de thuisrij
Veelgestelde vragen
Is het tienvingersysteem hetzelfde als blind typen?
Ja. Tienvingersysteem zegt hoe je typt (met tien vingers, elke vinger zijn eigen toetsen), blind typen zegt dat je daarbij niet naar het toetsenbord kijkt. Het is dezelfde vaardigheid.
Vanaf welke leeftijd kan een kind het tienvingersysteem leren?
Voor de meeste kinderen gaat het goed vanaf een jaar of 8, als de handen groot genoeg zijn om de thuisrij te bereiken. Tussen 8 en 12 jaar leren kinderen het vaak makkelijk, omdat ze dan nog niet gewend zijn aan zoeken met twee vingers.
Moet mijn kind eerst de vingerkaart uit het hoofd leren?
Nee. Niemand leert typen door een kaart te bestuderen. De kaart helpt jou als ouder om te zien of de goede vinger de goede toets doet; je kind leert het door te typen, een paar letters tegelijk.
Werkt dit ook op een Belgisch AZERTY-toetsenbord?
Ja. Een paar letters staan op een andere plek, maar het systeem is hetzelfde. Typcoon herkent het toetsenbord, en een ouder kan het ook zelf kiezen onder Voor ouders → Toetsenbord.
Kan mijn kind het tienvingersysteem op een tablet leren?
Niet goed. Op een schermtoetsenbord voel je de bultjes op F en J niet en liggen je vingers niet op de toetsen. Gebruik een laptop of computer met een echt toetsenbord.
Leer typen terwijl je een stad weer aanzet
In Typcoon: Nightcode zet elk commando dat je kind typt een stukje van een stad die op zwart staat weer aan. Netjes typen levert het meeste op, zo leert je kind blind typen zonder het door te hebben. Gratis te proberen, zonder account.
▶ Speel gratis